Category: Fréttir

Posted on by

Exton tekur við Genelec lausnum fyrir stúdíó og hljóðvinnslu

Gengelec studio lausnir hjá Exton fyrir fagfólkið

31/03/2026

Exton og Ofar efla þjónustu á Genelec hljóðbúnaði

Exton hefur nú tekið við Genelec lausnum fyrir stúdíó og hljóðvinnslu. Á sama tíma og Ofar mun sjá um aðrar lausnir fyrir fyrirtækjamarkað,

Með þessari skýru skiptingu verður öll þjónusta á Genelec sérhæfðari og skilvirkari.

Genelec Black monitor

„Genelec styrkir vöruframboð Exton í stúdíó- og hljóðvinnslulausnum og fellur vel að okkar áherslum. Með þessari breytingu tryggjum við skýra sérhæfingu og hraðari leið fyrir viðskiptavini að réttri lausn.“

Sigurjón Sigurðsson, framkvæmdastjóri lausnasviðs hjá Exton

Genelec studio lausnir

Mikill heiður að vera valin af Genelec 

Við hjá Exton erum afar stolt af þeim heiðri og þeirri viðurkenningu sem Genelec veitir okkur með þessari ákvörðun að fela okkur sölu og þjónustu á stúdíó- og hljóðvinnslulausnum (Professional Audio Monitoring).

Ofar mun áfram veita ráðgjöf, hönnun og uppsetningu hljóðkerfa í fjölbreyttum rýmum, svo sem verslunum, veitingastöðum, skrifstofum, menningarhúsum og skólum (Installed Sound) frá Genelec.

Með þessu móti getur markaðurinn á Íslandi notið sérhæfingar og bestu þekkingar bæði Exton og Ofar þegar kemur að vali á lausnum frá Genelec.

Hvað þýðir þetta fyrir viðskiptavini?

  • Óbreytt þjónusta fyrir fyrirtæki (Installed Sound) Ofar heldur áfram að vera traustur samstarfsaðili í B2B verkefnum — frá ráðgjöf og hönnun til uppsetningar og þjónustu.

  • Sérhæfðari ráðgjöf. Exton veitir sérfræðiráðgjöf, hönnun, val og þjónustu á lausnum fyrir studíó og hljóðvinnslu, þannig að viðskiptavinir fá sérhæfða ráðgjöf og búnað sniðið að þeirra þörfum.

  • Skilvirkari þjónusta. Með skýrri aðgreiningu verður þjónustan markvissari.

Posted on by

Exton á Verk og vit 2026

Exton sýnir spennandi nýjungar á Verk og vit 2026 frá mörgum af okkar helstu birgjum.

Arkitektúrlýsingar fá Vivalyte líkt og notaðar eru á Turninn í Kópavogi vekur mikla athygli, þó svo Turninn sé meistaraverk þá eru aðrir möguleikar í hönnun nær óþrjótandi.

Hljóðvistalausnir fyrir Barrisol eru líka í mikilli sókn, eiginleikar loftadúka er mjög fjölbreyttir og bjóða upp fallegar og í senn mjög praktískar lausnir. Lausnir sem eru mjög sveigjanlegar og gefa hönnuðum nýja og skemmtileg möguleika. Framúrskarandi hljóðvist og nær takmarkalausir hönnunarmöguleikar.

Á sýningunni má sjá skjálausnir frá Hisense sem nýlega tillti sér á toppinn á lista yfir mest seldu skjái á heimsvísu í flokknum Interactive Flat Panel Displays (IFPD)*.

Á básnum hjá Exton má líka skjá byltingarkennda og umhverfisvæna gervigrasið sem valið er af sveitarfélögum og íþróttaklúbbum um allan heim sem er umhugað um heilsu og velferð iðkennda yngriflokka og leikmenn meistaraflokka.

Hisense gagnvirkir skjáir nr. 1 á heimsvísu skjár á skjástandi 1x1
Posted on by

Hisense gagnvirkir skjáir nr. 1 á heimsvísu

Hisense gagnvirkir skjáir nr. 1 á heimsvísu

Við tilkynnum með stolti að Hisense er í 1. sæti á heimsvísu fyrir Interactive Flat Panel Displays (IFPD)*.

Þessi viðurkenning  sýnir sterka stöðu Hisense sem trausts tækniaðila fyrir menntun og samstarf á vinnustöðum um allan heim.

86” GoBoard Live Pro - Advanced Interactive Display

Þessar niðurstöður endurspegla þann stöðuga vöxt sem Hisense er í á heimsvísu, og getu til að mæta síbreytilegum og krefjandi kröfum sem skólar og fyrirtæki gera til gagnvirkra skjálausna.

Hisense gagnvirkir skjáir nr. 1 á heimsvísu skjár á skjástandi 1x1

Hisense er framúrskarandi valkostur í skjálausnum

Fyrir okkur hjá Exton þá styrkir þetta okkur enn frekar í þeirri vegferð að bjóða framúrskarandi skjálausnir á hagkvæmu verði. Þetta er ekki einungis staðfesting á  markaðshlutdeild, þetta er miklu fremur staðfesting á því trausti sem Hisense skjálausnir njóta um allan heim.

Gagnvirkir skjáir frá Hisense er framúrskarandi valkostur fyrir kennslustofur næstu kynslóðar, blandað fundarumhverfi og samstarf innan fyrirtækja þar sem hægt er að nýta nýjustu tækni við áhrifaríkari nálgun á myndefni en á sama með auðveldum hætti.

Áframhaldandi þróun stykir Hisense sem valkost til framtíðar

Hisense hefur lýst því yfir að þau munu leggja mikla áherslu á áframhaldandi þróun á þessu sviði skjálausna og bjóða framúrskarandi lausnir fyrir skóla, stofnanir og fyrirtæki sem sameina háþróaða virkni, eiginleika og auðvelt viðmót. Með því að velja Hisense hjá Exton geta viðskiptavinir byggt upp sveigjanlega nútímalega skjáinnviði sem styðja við starfsemina til framtíðar.

*Omdia 2025 Global IFP/Touch Display Unit Share Report (Excluding China)

Posted on by

[d]arc awards – Turninn tilnefndur

Turninn í Kópavogi graen lýsing

Lýsingarhönnun Turnsins í Kópavogi, sem unnin var af íslenska lýsingarhönnunarfyrirtækinu Lisku og Exton undir forystu Arnars Erlendssonar, hefur verið tilnefnt til hinna virtu [d]arc awards 2025 í flokknum „Structures – High Budget.“

Turninn Smáratorgi lýsing frá Exton og Vivalyte

[d]arc hönnunarverðlaunin byggja á orðspori arc og darc, einhverjum víðlesnustu og virtustu hönnunartímaritum heims þegar kemur að lýsingarhönnun í verkefnum og vörum. Alþjóðleg dómnefnd lýsingarhönnuða tilnefnir (e. shortlist) verkefni úr 6 flokkum, sem fagaðilar á sviði lýsingarhönnunar, arkitektúr, innanhúsarkitektúrs og vöruhönnunar að kjósa loks um.

Lýsingarhönnun sem skarar framúr

Við lýsingarhönnun Turnsins var haft að leiðarljósi sterkt sjónrænt yfirbragð, samspil við umhverfi byggingarinnar og að skapa eftirtektarvert kennileiti. Verkefnið hefur hlotið verðskuldaða athygli fyrir faglega útfærslu, framsækna nálgun og lýsingu sem verður hluti af arkitektúr byggingarinnar.

Turninn Smáratorgi lýsing frá Exton og Vivalyte

Mikil viðurkenning fyrir íslenska hönnun og fagmennsku

„Við erum stolt af verkefninu fyrir Turninn í Kópavogi og mikil viðurkenning að hljóta þessa tilnefningu. Þetta er viðurkenning á metnaði og fagmennsku teymisins — og sýnir að íslensk lýsingarhönnun getur staðið jafnfætis bestu hugmyndum og lausnum í heiminum,“ segir Sigurjón Sigurðsson, framkvæmdastjóri lausnasviðs Exton.

Hvetjum fagaðila til að taka þátt í

Við hvetjum fagaðila til þess að taka á þátt í kosningunum sem lýkur 20. mars https://darcawards.com/vote/.

Allir sem greiða atkvæði fá aðgöngumiða að glæsilegri verðlaunahátíð sem fram fer 30. apríl hjá Fireworks Factory / Woolwich Works í London.

Posted on by

Hisense vann tvöfalt „Best of show“ á Infocomm 2025

Við erum afar ánægð og stollt að segja frá því að Hisense hlaut ekki ein, heldur tvenn verðlaun af hinum virtu „Best of Show“ verðlaunum frá Future Publications á InfoComm EXPO árið 2025.
Hisense vinnur tvöfallt á Infocomm Expo 2025 - Best of show.

Hisense er leiðandi afl í heiminum í dag

Verðlaunin undirstrika þá nýsköpun, gæði og þau áhrif sem AV-lausnir frá Hisense hafa á alþjóðlegum markaði og þann styrk sem samstarf Exton við Hisense kemur með inn á íslenskan markað.

Hisense vinnur tvöfallt á Infocomm Expo 2025 - Best of show. Verðlaunaskjálína frá InfoComm Expo 2025.

Best of show - Digital Signage Award

DP30FE línan frá Hisense

Nýja Hisense DP30FE línan hlaut viðurkenningu í Digital Signage flokknum fyrir einstaka eiginleika,  frammistöðu, fágaða hönnun og notendavæna virkni. Þessi nýja kynslóð af skjám skilar líflegum og fallegum myndum með mjúkum eðlilegum hreyfingum sem henta mjög vel fyrir fjölþætt verkefni hjá fyrirtækjum og stofnunum.

  • DP30FE Digital Signage línan frá Hisense

Einn ritstjóri fagtímarits á sýningunni orðaði það svo: 

„Skjáirnir hlutu Best of Show verðlaun veita framúrskarandi innsýn inn í nýjustu tækni sem er í boði og varpa ljósi á það besta sem AV-iðnaður hefur upp á að bjóða fyrir atvinnulífið.

Hisense vinnur tvöfallt á Infocomm Expo 2025 - Best of show. Verðlaunaskjálína í Tech & Learning - Tækni og Kennslu flokk á InfoComm Expo 2025.

Best of show - Tech & Learning

GoBoard Pro WM6FE línan frá Hisense

Í flokknum Tækni og kennsla „Tech Learning“ skar GoBoard Pro WM6FE línan sig úr sem allt-í-einu „all-in-one„ skjáir. Þessir gagnvirku skjáir sem hafa getu til að umbreyta kennsluaðferðum, samvinnunámi og þróun vinnuaðferð innan fyrirtækja og stofnana.

Þessi nýja lína er væntanleg í vor hjá Exton.

Viltu vita meira?

Hafðu samband við okkur hjá Exton og við förum saman í gegnum þá möguleika sem upplýsingaskjáir, myndefnistjórnun og skjálausnir sem Exton býður upp á frá Hisense hafa upp á að bjóða.

  • hafðu samband
Posted on by

Exton valið sem umboðs- og þjónustuaðili Hisense atvinnuskjáa á Íslandi

Exton hefur verið valið sem umboðs- og þjónustuaðili Hisense atvinnuskjáa á Íslandi. Með samstarfinu tekur Exton að sér sölu, ráðgjöf og þjónustu á atvinnuskjálausnum Hisense fyrir íslensk fyrirtæki og opinberar stofnanir.

Viðurkenning á stöðu Exton fyrir sérhæfðar AV og skjálausnir

Hisense er einn stærsti framleiðandi skjáa og skjálausna í heiminum og hefur á undanförnum árum byggt upp sterka stöðu á alþjóðlegum B2B-markaði. Lausnir fyrirtækisins eru hannaðar sérstaklega fyrir atvinnunotkun, þar sem kröfur um stöðugan rekstur, áreiðanleika og endingu eru í forgrunni. Val Hisense á Exton sem samstarfsaðila telst því skýr viðurkenning á stöðu Exton á íslenskum markaði fyrir sérhæfðar AV- og skjálausnir.

Atvinnuskjáir eru ekki heimilissjónvörp

Í auknum mæli eru skjáir orðnir hluti af daglegum rekstri fyrirtækja, hvort sem er í verslunum, móttökum, samgöngumiðstöðvum eða viðburðarýmum. Hefðbundin heimilissjónvörp eru þó ekki hönnuð fyrir slíkt umhverfi og falla oft utan ábyrgðar þegar þau eru notuð í atvinnurekstri, auk þess sem líftími þeirra styttist verulega við stöðuga notkun.

Atvinnuskjáir Hisense eru hins vegar hannaðir fyrir allt að 24 klukkustunda daglega notkun. Þeir búa yfir meiri birtustyrk, betri hitastýringu og stuðning við faglega efnisstjórnun, sem dregur úr niðritíma og heildarkostnaði yfir líftíma búnaðarins.

Hisense sportbar í Frankfurt. Atvinnuskjáir Upplýsingaskjáir og skjáir sem gerðir eru fyrir mikla notkun. Ákveðnar týpur eru gerðar til að vera í. notkun allan sólarhringinn 24/7.

Lausnir fyrir fyrirtæki og opinberar stofnanir

Exton mun bjóða atvinnuskjálausnir Hisense fyrir fjölbreytt notkunarsvið, þar á meðal íþróttamannvirki, hótel, viðburðahús, veitingastaði, sportbari, skrifstofur, verslanir, skóla og opinberar stofnanir. Lausnirnar ná meðal annars til auglýsingaskjáa, fundarskjáa, gagnvirkra lausna, LED-skjáa og upplýsingaskjáa fyrir bæði innanhúss- og utanhússnotkun.

Skjálausnirnar eru í mörgum tilvikum hluti af stærri heildarlausnum sem Exton hefur sérhæft sig í, þar sem lýsing, hljóð og mynd ásamt hljóðvist eru hönnuð saman sem ein samfelld lausn. Með þeirri nálgun er markmiðið að tryggja betri rekstrarhagkvæmni, stöðugri frammistöðu og samræmda upplifun í rýmum þar sem tæknibúnaður gegnir lykilhlutverki.

Exton hefur um árabil þjónustað fjölbreyttar atvinnugreinar, þar á meðal íþróttamannvirki, hótel, viðburðahús, veitingastaði, sportbari, stofnanir, skóla, skrifstofur og verslanir. Sameiginlegt markmið samstarfsins við Hisense er að bjóða lausnir sem eru hannaðar fyrir daglegan rekstur, með áherslu á áreiðanleika, einfaldari stjórnun, hagkvæmni og stöðug gæði yfir líftíma búnaðarins.

Hisense leggur mikla áhersla á umhverfismál

Hisense er ekki einungis leiðandi þegar kemur að tækni og gæðum heldur er fyrirtækið í fararbroddi þegar kemur að umhverfismálum. Hisense leggur mikið upp úr að starfa með eins umhverfisvænum og sjálfbærum hætti og mögulegt er. Stöðugt er leitað leiða til að minnka kolefnisspor og orkunotkun við framleiðslu og við notkun á búnaðinum. Skjáir og efnisspilarar frá Hisense þurfa mjög litla orku og mikilvægt fyrir fyrirtæki að bera saman orkuþörf slíkra tækja. Þegar fyrirtæki velja Hisence þá eru þau að velja umhverfisvæna lausn.

Fyrir frekari upplýsingar má nálgast ESG-skýrslu Hisense hér.

Alþjóðleg staða og sjálfbærni

Hisense er samstarfs- og styrktaraðili fjölda stærstu íþróttaviðburða heims og hefur komið að uppsetningu skjálausna á þekktum íþróttaleikvöngum í Evrópu. Fyrirtækið hefur jafnframt lagt aukna áherslu á sjálfbærni í starfsemi sinni og var meðal annars fyrst til að setja á laggirnar Zero Carbon Factory í skjáframleiðslu.

Með samstarfinu við Hisense styrkir Exton stöðu sína sem heildarlausnaaðili á sviði ljós-, hljóð- og myndlausna og eykur framboð sitt af atvinnuskjálausnum fyrir íslenskan markað.

0002956_Infocomm-best-of-show-2025
dmbanner_bos
0001106_Hisense_Energy_Saving_PROMO_Banner
globallayout1
Hisense_PSG
STADIUM_12

Hisense ert sterkt í sportinu

Hisense er mjög sterkt þegar kemur að því að skjávæða íþróttaleikvanga og er vinnsæll samstarfsaðili hjá mörgum af stærstu íþróttaviðburðum og íþróttafélögum í heimi.

Hisense logos of clubs supported by Hisense technologie. Íþróttafélög sem eru studd með Hisense tækni.

Viltu vita meira?

Hafðu samband við okkur hjá Exton og við förum saman í gegnum þá möguleika sem upplýsingaskjáir, myndefnistjórnun og skjálausnir sem Exton býður upp á frá Hisense hafa upp á að bjóða.

  • hafðu samband
Posted on by

Einstakt kennileiti við sjóndeildarhringinn

Um leið og við óskum Eik fasteignafélagi innilega til hamingju með einstaklega vel heppnaðar endurbætur á Turninum við Smáratorg, þá þökkum við samstarfsaðilum okkar í verkefninu fyrir mjög ánægjulegt og árangursríkt samstarf.

Miklum umbótum lokið

Margir hafa tekið eftir vinnu við endurbætur á Turninum við Smáratorg sem í haust. Lýsing á glerverki leikur stórt hlutverk í endurbótunum og á stóran þátt í að skapa einstakt kennileiti.

Í upphafi leitaði Eik fasteignafélag til fimm fyrirtækja og óskaði eftir verðtillögum og hugmyndum fyrir lýsingu á ytra byrði Turnsins og varð tillaga Exton fyrir valinu. Nú  nokkru síðar má sjá einstaka og vel hannaða útkomu sem gerir þessa fallegu byggingu að kennileiti er vekur aðdáun.

Einstakt dæmi um þor og dirfsku við endurbætur

Hér á Íslandi mæðir gjarnan mikið á byggingum og reynt á ýtrustu þolmörk hönnunar, frágangs og efnis.

Það er því nokkuð alengt að leggja þurfi í viðamiklar endurbætur og viðhald en það sem er mun sjaldgæfara er að eigendur fasteigna nýtti sér þessi tækifæri til að endurhugsa hönnun, hlutverk og ásýnd þeirra líkt og Eik fasteignafélag gerði með Turninn. Það ber að hrósa félaginu fyrir áræðni, framsýn og þor að nýta tækifærið til að skapa einstakt kennileiti þegar ljóst var leggja þurfti út í talsverðar endurbætur. 

Vonandi sjáum við fleiri dæmi um slíka áræðni í framtíðinni. 

Hugmynd frá Exton varð fyrir valinu

Í upphafi fengu fimm fyrirtæki að skila inn inn verðtillögum og hugmyndum fyrir lýsingu á Turninum og varð tillaga Exton fyrir valinu. Nú  nokkru síðar má sjá einstaklega og vel hannaða niðurstöðu sem gerir þessa fallegu byggingu að kennileiti er vekur aðdáun.

Eitt af því sem veitti tillögu frá Exton sérstöðu er að lýsingin er utan á Turninum og hefur því ekki í för með sé ljósmengun inni í húsinu. Hugmynd Exton byggir á byggir á ljósum og stjórnbúnaði frá Vivalyte og glæsileg ljóshönnun er unnin af  lýsingarhönnunarfyrirtækinu LISKU.

Turninn í Kópavogi blá lýsing
Turninn í Kópavogi nordurljosa lýsing
Turninn í Kópavogi graen lýsing

Verkefnið í hnotskurn

Verkkaupi:

Verkkaupi: Eik Fasteignafélag
​Ár: 2022-2025

Hlutverk Exton:

  • Grunnhugmyndavinna
  • Lýsingarbúnaður
  • Stjórnbúnaður
  • Uppsetning og forritun

Samstarfsaðilar:

  • Vivalyte
  • AV stumpf
  • Visual Production
  • Liska

Myndataka:

Lýsing glerhjúpsins er hluti af endurbótaverkefni á Turninum við Smáratorg. Markmiðið var að skapa kennileiti við sjóndeildarhringinn. ​​

Lýsingin vinnur með arkítektúrnum og er allur ljósabúnaður er hluti af lóðréttum gluggaprófílum Turnsins. Mjúkar en lifandi senur teikna sig utan um efri hluta hans í suður og austur átt.

Ljósasenur breytast að jafnaði eftir tíma dags en á sérstökum dögum birtast senur í takt við eðli daganna sem skapar þannig lifandi kennileiti.

Með því að láta birtu lýsingarinnar taka mið af tíma dags er stuðlað að orkusparnaði og aukinni endingu ljósabúnaðar. Þegar dimma tekur er lýsingin keyrð niður og slökkt yfir nóttina. Þannig er jafnframt ekki dregið úr óþarfa ljósmengun.

Ljósasenur eru fjölbreyttar og eru þær meðal annars notaðar til að sýna ýmsum málefnum stuðning, svo sem einstökum apríl, bleikum október o.fl., með því að nýta lýsinguna til að lýsa í takt við einkennisliti málefnanna. 

Ljós og stjórnbúnaður

Lausnin samanstendur af 40mm Neon LED borðum frá Vivalyte , sem eru RGBW-30K með innbyggðu  DMX, með 100 mm pixel sem gefur ljósasenum mikið svigrúm. Allur búnaðurinn er vatnsþéttur  IP 68 gerður fyrir mikið veðurálag. Borðinn er settur í sérhannaðann álprófíl sem festist við gluggakerfi  húsins.

Stjórnbúnaður er  frá Pixera  PIXERA ONE   bíður upp á  nær óendanlega möguleika í hönnun á ljósasenum, birtumagni, tímastillingum til að útkomann uppifylli kröfur lýsingarhönnuðar.

Til að gera lausnina sem einfaldast í notkun  fyrir húseigendur er notuð  CueCore3 – Visual Productions BV til að kalla upp ljósasenur sjálfvirkt og með einfalt vefviðmót.

Ljósasenur sem taka breytingum í takt við árstíð og tilefni

Lýsingin er sjálfvirk yfir allt árið og tekur breytingum í takt við árstíð og tilefni. Hér fyrir neðan eru dæmi um ýmsar ljósasenur á mismunandi tímum dags: 

Verðskulduð athygli erlendis

Lausnin og hönnunin hefur vakið verskuldaða athygli erlendis. Í nýjasta tölublaði Arc Magazine er að finna viðtal við Örn Erlendsson ljósahönnuð hjá LISKA. Í viðtalinu er fjallað um verkefnið allt frá hugmynd að veruleika og gefin innsýn í hugmyndafræðina, áskoranir og fleira.

Grein í ARC Magazine um ljós frá Vivalyte og Exton á Turninum í Kópavogi

Langar þig að vita meira?

Hafðu samband við okkur hjá Exton og við förum saman í gegnum þá möguleika sem ljósabúnaður frá Exton og samstarfsaðilum býður upp á.

  • hafðu samband
Posted on by

Exton er fyrirmyndarfyrirtæki í rekstri árið 2025 samkvæmt Viðskiptablaðinu og Keldunnar

Samanburður á náttúrulegu grasi og gervigrasi

Lausleg þýðing á grein á heimasíðu Ground Force Strength:
Ground Reaction Forces in Sports: Comparing Natural Grass and Artificial Turf
www.groundforcestrength.com

Exton hefur verið valið eitt af fyrirmyndarfyrirtækjum í rekstri fyrir árið 2025 af Viðskiptablaðinu og Keldunni. Þetta er okkur mikill heiður og viðurkenning á gengi félagsins sem er í stöðugri sókn og þróun nýrra viðskiptaleiða.

Hvað þarf til að teljast til fyrirmyndar?

  • Rekstrarárin 2024 og 2023 liggja til grundvallar en tekið er tillit til rekstrarársins 2022.
  • Afkoma þarf að hafa verið jákvæð.
  • Tekjur þurfa að hafa verið umfram 50 milljónir króna.
  • Eignir þurfa að hafa verið umfram 90 milljónir króna.
  • Eiginfjárhlutfall þarf að hafa verið umfram 20%.
  • Aðrir þættir metnir af Viðskiptablaðinu og Keldunni. Til dæmis skil á ársreikningi og rekstrarform.*

*Keldan

Hér má nálgast lista yfir fyrirmyndarfyrirtæki í rekstri 2025 

Posted on by

Samanburður á viðnámskrafti yfirborðs á náttúrulegu grasi og gervigrasi

Artificial grass from Grienfields

Samanburður á náttúrulegu grasi og gervigrasi

Lausleg þýðing á grein á heimasíðu Ground Force Strength:
Ground Reaction Forces in Sports: Comparing Natural Grass and Artificial Turf
www.groundforcestrength.com

Eitt mikilvægasta atriði sem þrekþjálfari þarf að hafa í huga, sérstaklega í hröðum íþróttum á borð við knattpspyrnu, er hvernig mismunandi yfirborð valla hafa áhrif á hreyfingu, frammistöðu og meiðslahættu. Náttúrulegt gras og gervigras eru tvö algengustu yfirborðin, hvort heldur við æfingar eða keppni. Jafnvel þó yfirborð virðist við fyrstu sýn vera svipað, þá getu munur á viðnámskrafti yfirborðs (GRF) haft veruleg áhrif á frammistöðu íþróttamanna og meiðslahættu.

Fyrir alla íþróttamenn og þjálfara sem vilja hámarka frammistöðu og draga úr meiðslum er lykilatriði að skilja þá krafta sem að baki liggja. Í þessari grein munum við kanna eðlisfræðilegan mun á náttúrulegu grasi og gervigrasi, með sérstaka áherslu á hvernig viðnámskraftur yfirborðs hefur áhrif á hraða, snerpu, þreytu og langtíma heilbrigði íþróttamanna. Með vísun til rannsókna verður skoðað hvernig mismunandi yfirborð hefur áhrif á meiðslatíðni og veita hagnýt ráð um hvernig hámarka megi frammistöðu út frá yfirborðstegund.

Skilgreining á viðmótskrafti yfirborðs

Viðnámskraftur yfirborðs (Ground Reaction Force, GRF) er krafturinn sem jörðin beitir á líkama við snertingu. Í íþróttum er þetta sérstaklega áberandi þegar hlaupið er, stokkið eða snöggar stefnubreytingar eiga sér stað. Í hvert skipti sem fótur íþróttamanns snertir jörð, svarar yfirborðið með gagnstæðum krafti. Þessir kraftar hafa áhrif á hröðun, hemlun, snerpu og stöðugleika – allt lykilþætti hvað frammistöðu varðar.

Styrkur og stefna viðmótskrafts yfirborðs er háð þáttum eins og mýkt yfirborðs, skóbúnaði og líkamlegu atgervi. Þó að GRF sé nauðsynlegt fyrir hreyfingu og viðspyrnu, getur of mikill eða of lítill viðnámskraftur (GRF) leitt til aukins álags á liði og vöðva, sem eykur meiðslahættu. Við skipulagningu æfinga, val á skóbúnaði og til að fyrirbyggja meiðsli er því mikilvægt að hafa í huga mismunandi viðnámskraft yfirborðs í hverju tilfelli.

Viðnámskraftur yfirborðs á náttúrulegu grasi vs. gervigrasi

Helsti munur á náttúrulegu grasi og gervigrasi er hvernig leikvöllur móttekur og endurvarpar krafti til líkama íþróttamannsins. Hér er ítarlegur samanburður:

1. Náttúrulegt gras

Náttúrulegt gras hefur mýkra og sveigjanlegra yfirborð vegna jarðvegsins og rótakerfisins undir því. Þegar íþróttamaður stígur eða lendir á grasinu gefur yfirborðið aðeins eftir, dreifir hluta af kraftinum og minnkar þannig hámarks GRF. Þetta dregur úr álagi á neðri útlimi, sérstaklega hné og ökkla.

Mismunandi aðstæður náttúrulegs grass hafa einnig áhrif á hvernig viðnámskraftur yfirborðs dreifist. Þættir eins og rakastig, hitastig og grasþykkt geta breytt gripi og frásogi krafta. Til dæmis dregur blautt eða leðjukennt gras úr álagi á líkamann en getur takmarkað hraða og stöðugleika. Vel viðhaldið gras veitir jafnvægi milli kraftupptöku og endurgjafar, sem gerir íþróttamönnum kleift að hreyfa sig kraftmikið án sömu meiðslahættu og fylgt getur gervigrasi.

Kostir og gallar náttúrulegs grass:

Kostir:
✅ Lægri hámarks GRF – minni álag á liði og vöðva.
✅ Breytilegt yfirborð – hvetur til fjölbreyttrar vöðvanotkunar og dregur úr álagi vegna endurtekinnar notkunar.
✅ Betri höggdeyfing – hentugt fyrir hreyfingar eins og stökk og snöggar stefnubreytingar.

Gallar:
❌ Ósamræmi – ójöfn svæði eða bleyta geta aukið hættu á misstigum.
❌ Minni orkuendurgjöf – dregur úr spretthraða.

2. Gervigras

Gervigras er úr tilbúnum efnum sem líkja eftir útliti og tilfinningu náttúrulegs grass. Vegna þess að yfirborðið er harðara og gefur síður eftir, veldur gervigras almennt hærri hámarks GRF. Yfirborðið frásogar minni kraft og skilar meiri orku til líkama íþróttamannsins við snertingu.

Nútíma gervigras hefur innfyllingarkerfi (gúmmíagnir, sand o.s.frv.) sem miða að því að draga úr stífni yfirborðsins. Þó þetta hjálpi við að draga úr hættunni sem tengist háum GRF, sýna rannsóknir að gervigras veldur meira álagi á líkamann en náttúrulegt gras, sérstaklega í sprengikrafts hreyfingum, s.s. í sprettum eða við skyndilega stefnubreytingu.

Kostir og gallar gervigrass:

Kostir:
✅ Hærri orkuendurgjöf – eykur hraða og snerpu.
✅ Jafnt yfirborð – bætir fyrirsjáanleika hreyfinga.
✅ Endingargott – þolir mikla notkun og veðurskilyrði.

Gallar:
❌ Hærri hámarks GRF – veldur meira álagi á liði og sinar.
❌ Auknar meiðslahættur – sér í lagi óbein meiðsl eins og krossbandaslit.
❌ Aukið þrekálag – meira álag á vöðva getur leitt til meiri þreytu.

Hraði, snerpa og þreyta

Hraði og snerpa

Íþróttamenn finna oft fyrir meiri hraða á gervigrasi vegna hærri orkuendurgjafar. Hins vegar fylgir aukin hraði meira líkamlegt álag, sérstaklega við stefnubreytingar. Náttúrulegt gras veitir betri höggdeyfingu og dregur þannig úr álagi á liði og sinar.

Þreyta

Gervigras getur leitt til meiri vöðvaþreytu vegna aukins álags á líkamann yfir lengri tíma. Náttúrulegt gras dreifir álaginu betur og lengir þannig tímann sem íþróttamaður getur haldið uppi hámarks frammistöðu.

Samantekt

Val milli náttúrulegs grass og gervigrass snýst um jafnvægi á milli frammistöðu og öryggis. Gervigras eykur hraða og snerpu en getur aukið meiðslahættu. Náttúrulegt gras er betra fyrir langtíma heilsu íþróttamanns en takmarkar hraða.

Til að hámarka árangur og minnka meiðslahættu er mikilvægt að aðlaga æfingar að yfirborðinu.

Þreytustjórnun

Að spila á gervigrasi getur leitt til aukinnar vöðvaþreytu með tímanum, sérstaklega í neðri útlimum. Stífara yfirborðið eykur álagið á líkamann við langvarandi áreynslu, sem getur valdið fyrr uppsafnaðri þreytu. Rannsókn sem birt var í The American Journal of Sports Medicine sýndi að íþróttamenn sem æfðu og kepptu á gervigrasi upplifðu meiri eymsli í vöðvum og þreytu en þeir sem spiluðu á náttúrulegu grasi. Þessi þreyta stafar að mestu af endurteknum álagsáhrifum á sömu vöðvahópa, þar sem jafnara yfirborð gervigrassins veitir ekki þá náttúrulegu fjölbreytni sem grasið gerir.

Náttúrulegt gras dregur hins vegar almennt úr vöðvaþreytu vegna þess að það dregur í sig meiri kraft í hverju fótaskrefi. Þótt hreyfingar geti verið örlítið hægari, þá lengir mýkra yfirborðið þann tíma sem íþróttamenn geta haldið uppi háu frammistöðustigi. Af þessum sökum getur náttúrulegt gras hentað betur fyrir þolíþróttir eða keppnir sem spanna marga daga, þar sem langvarandi endurheimt vöðva skiptir máli.

Áhættan á meiðslum eftir yfirborði

Mismunur á viðnámskrafti yfirborðs milli náttúrulegs grass og gervigrass hefur bein áhrif á meiðslahættu. Rannsóknir hafa ítrekað sýnt að hættan á óbeinum áverkum, sérstaklega krossbandaslitum (ACL), er meiri á gervigrasi vegna þess að meiri kraftur berst upp í líkamann.

Rannsókn Dragoo o.fl. (2010) sýndi að íþróttamenn sem spiluðu á gervigrasi voru marktækt líklegri til að slíta krossband en þeir sem spiluðu á náttúrulegu grasi. Stífara yfirborðið, ásamt meiri gripi gervigrassins, veldur hærri snúningskröftum á hnéð við snöggar stefnubreytingar, sem eykur hættuna á liðbandaskaða.

Auk þess kemur fótfesting – þar sem fóturinn festist of fast í yfirborðinu – oftar fyrir á gervigrasi. Þetta getur hindrað eðlilega snúning hnés við stefnubreytingar og skyndileg stopp, sem veldur auknu álagi á liðbönd hnjáliðsins. Á náttúrulegu grasi er fóturinn líklegri til að renna eða aðlagast, sem dregur úr hættu á fótfestingu og minnkar þar með meiðslahættu.

Þó ný hönnun gervigrasa miði að því að minnka þessa áhættu með betra gripi og mýkt, er náttúrulegt gras enn talin öruggari kostur í mörgum íþróttagreinum, sérstaklega þeim sem krefjast tíðar snúnings- og stefnubreytinga.

Frammistaða vs. öryggi

Valið á milli náttúrulegs grass og gervigrass snýst um jafnvægi milli frammistöðu og öryggis. Gervigras getur veitt íþróttamönnum forskot í hraða og snerpu vegna meiri viðnámskrafts yfirborðs og stöðugleika, en á móti eykst hættan á meiðslum og þreytu. Á hinn bóginn getur náttúrulegt gras verið örlítið hægara en býður upp á betri höggdeyfingu, sem dregur úr hættu á álagsmeiðslum og eykur líkur á betri frammistöðu íþróttafólks til lengri tíma litið.

Fyrir íþróttamenn sem vilja hámarka frammistöðu en minnka meiðslahættu er lykilatriði að aðlaga æfingar og styrktarþjálfun að því yfirborði sem þeir spila á. Þar getur sérfræðiþekking skipt sköpum.

Hvort sem þú spilar á náttúrulegu grasi eða gervigrasi er lykilatriði að skilja hvernig þessi yfirborð hafa áhrif á líkamann til að hámarka æfingar og frammistöðu. Þjálfarar eiga að leiðbeina þér í gegnum sérsniðnar æfingar sem taka mið af því yfirborði sem þú spilar á, þannig að þú byggir upp styrk, stöðugleika og hreyfigetu til að spila á háu stigi á sama tíma og þú minnkar líkur á meiðslum.

Tilvísanir

  • Dragoo, J. L., Braun, H. J., & Harris, A. H. (2012). The effect of playing surface on the incidence of ACL injuries in National Collegiate Athletic Association American Football. The Journal of Strength & Conditioning Research, 26(11), 3220-3224.
  • Meyers, M. C. (2013). Incidence, mechanisms, and severity of match-related collegiate soccer injuries on FieldTurf and natural grass surfaces: A 5-year prospective study. American Journal of Sports Medicine, 41(10), 2409-2420.
  • Severn, K. A., Fleming, P. R., Trewartha, G., & Mitchell, I. H. (2010). A comparison of lower extremity ground reaction forces during running on different playing surfaces. Journal of Sports Science, 28(7), 724-730.
  • Williams, S., Hume, P. A., & Kara, S. (2011). A review of football injuries on third and fourth generation artificial turfs compared with natural turf. Sports Medicine, 41(11), 903-923.
  • McNitt, A. S., Petrunak, D. M., & Serensits, T. J. (2008). A survey of injuries on natural and artificial playing surfaces in professional soccer players. Journal of Sports Turf Research Institute, 84(4), 263-272.
  • Orchard, J., Chivers, I., Aldous, D., Bennell, K., & Seward, H. (2005). Ryegrass is associated with fewer non-contact ACL injuries than bermuda grass. British Journal of Sports Medicine, 39(10), 704-709.
  • Ekstrand, J., Timpka, T., & Hägglund, M. (2006). Risk of injury in elite football played on artificial turf versus natural grass: A prospective two-cohort study. British Journal of Sports Medicine, 40(12), 975-980.
  • Nedelec, M., McCall, A., Carling, C., Legall, F., Berthoin, S., & Dupont, G. (2013). Recovery in soccer: Part I—Post-match fatigue and time course of recovery. Sports Medicine, 43(9), 909-931.

GreenFields Pure PT

Exton ehf. er umboðsaðili GreenFields á Íslandi, sem er leiðandi alþjóðlegt fyrirtæki og frumkvöðull í gervigrastækni, með víðtæka sérþekkingu varðandi hönnun, framleiðslu, uppsetningu og viðhaldi á gervigrasvöllum fyrir íþróttir.

Pure PT gervigras frá GreenFields er lausn sem er án innfylliefna og óháð veðurfari og vökvun fer ótrúlega nærri eiginleikum náttúrulegs grass hvað grip og viðnámskraft varðar.

 Pure PT er nýjung sem uppfyllir reglugerð KSÍ um keppnisvelli í öllum deildum á Íslandi. Lausn sem uppfyllir FIFA Quality staðalinn. Til að fá völl vottaðan sem FIFA Quality völl þarf að bæta við mulnum olívusteinum í völlin til málamynda, þar til staðlinum hefur verið breytt.

Samanburður á náttúrulegu grasi og gervigrasi grip. Mynd sem sýnir mun á gripi á gervigrasi og náttúrulegu grasi.
Mynd sem sýnir mun á álagi á hné og mjaðmir á gervigrasi og náttúrulegu grasi.

Myndskeiðið sýnir samanburð á gripi milli nátturlegs grasvallar, vallar með hefðbundu fylliefni og Pure PT frá GreenFields